Help je kind groeien

Kinderen komen op de wereld met een sterke wil om te leren 
Ze hebben doorzettingsvermogen, veerkracht en vertrouwen. Zo leren ze vol vertrouwen eten, lopen en praten en doen dit vol overgave. Ze zijn niet bang om fouten te maken en ze geven ook niet op. Maar helaas zie je bij sommige kinderen dat het vertrouwen in zichzelf afneemt. En dat het plezier in leren minder wordt of verdwijnt. Ze worden onzeker en gaan minder uitdagingen aan. Ook lijken ze hun motivatie te verliezen wanneer het lastig wordt. 

Een kind ontwikkelt zich door allerlei ervaringen  
Zo worden kinderen wel of niet ondersteund in wat ze doen en krijgen ze reacties van mensen op wat ze zeggen of doen. Ook vergelijken ze zich met andere kinderen. Op basis van dit soort ervaringen ontwikkelen kinderen overtuigingen over hun kwaliteiten, capaciteiten en talenten. Dat is de basis voor de ontwikkeling van een min of meer ‘vaste mindset’ of ‘een groei mindset’. Beide zijn een manier om te gaan met situaties. 
 
Een vaste mindset is een veilige manier van denken 
Kinderen met een ‘vaste mindset’ geloven dat hun persoonlijke eigenschappen vaststaan. Vanuit die ‘vaste mindset’ kiest een kind dan vaak voor dingen waar het goed in is of wat haalbaar is. Deze manier van denken voelt veilig en is vaak een veilige manier om geen fouten te maken en veilig in een groep te passen.  
 
Bij een groeimindset zijn je kwaliteiten en talenten slechts een startpunt 
kinderen geloven dat ze zichzelf steeds kunnen blijven ontwikkelen. Ze willen nieuwe dingen leren en beter worden. Dit betekent niet dat ze er de beste in worden. Dat hoeft ook niet. Ze mogen van zichzelf fouten maken. Want daar leren ze van en zijn de motor voor ontwikkeling.  

We gunnen ieder kind een groeimindset 
Dit betekent niet dat een ‘vaste mindset’ niet goed is. Want soms kan dat een veilige, prettige basis zijn voor een kind. Het is prima dat een kind af en toe denkt ‘Dit past niet bij mij, ik vind dit oké zoals het is’. Dit is dan een keuze.  
Toch is het fijn als een kind een ‘groeimindset’ ontwikkelt. Dat geeft een kind vertrouwen dat je altijd kan groeien, dat je mag ontwikkelen. Als ouder kun je je kind van jongs af aan helpen bij de ontwikkeling van een ‘groeimindset’ of deze te stimuleren als hij er even niet meer is. 

Effectieve complimenten helpen een ‘groeimindset’ te ontwikkelen 
Ze geven kinderen vooral zelfvertrouwen. Geef je echter te veel complimenten dan kun je de lat ook te hoog leggen voor een kind of de complimenten verliezen hun kracht. De mooiste complimenten zijn die over het proces, ‘de weg ernaartoe’, en het gedrag, ‘wat deed je?’. En dus niet ‘wat ben je’, zoals goed of knap. Ze zijn verder beschrijvend en concreet, en zonder oordeel. Dus niet ‘Goed zo!’. Maar: ‘Je hebt alle blokken rustig en recht op elkaar gezet en nu heb je een heel hoge toren gemaakt’.  

Door minder opbouwende opmerkingen van anderen ontwikkel je juist een ‘vaste mindset’  
Opmerkingen zoals ‘Wat ben jij toch een kluns’ (met of zonder een knipoog) of vaak horen ‘Dat vind je spannend hè?’ kunnen ervoor zorgen dat kinderen alleen maar gaan doen wat lukt. Ze gaan dan uitdagingen uit de weg.  

Groeitaal stimuleert de ‘groeimindset’ 
Denk bij groeitaal aan: 

• Je bent alweer een stapje verder 

• Je vond het lastig, maar je hebt niet opgegeven 

• Je bent blijven oefenen, net zolang tot het lukte 

• Handig aangepakt (vervang je ‘handig’ met ‘goed’ dan wordt het een oordeel) 

• Wat heb jij veel moeite gedaan. Het is je gelukt. (in plaats van ‘Goed zo’, wat een oordeel is) 

Als ouder ben je een rolmodel voor je kind 
Vertel dus over je eigen fouten. Gebruik ook hierbij groeitaal. Bijvoorbeeld ‘Ik deed iets wat niet zo handig was’ in plaats van ‘Ik was zo onhandig vandaag’. En vertel dan ook wat anders kon of wat je ervan leerde.  
Geef je kind vooral uitdaging, eigen verantwoordelijkheid en stimuleer zelfstandigheid. Haal obstakels niet uit de weg, maar help je kind te leren van zijn of haar fouten. 

Wil je meer horen van Tischa Neve? Luister dan ook naar haar Podcasts over Opvoeden. 

Het Ontwikkellab 
Kennis delen en elkaar inspireren vinden we bij Junis Kinderopvang erg belangrijk. Onder de naam ‘Het Ontwikkellab’ bieden we daarom regelmatig diverse webinars aan.